Nadzorca wykonania układu

„Ufaj, ale sprawdzaj”. Tak w skrócie można określić funkcję sprawowaną przez nadzorcę wykonania układu - ma on za zadanie czuwać nad realizacją zasadniczego celu postępowania restrukturyzacyjnego, jakim jest wykonanie układu zawartego z wierzycielami. W teorii bowiem wierzyciele zagłosowali za przyjęciem układu, postanowienie zatwierdzające układ jest już prawomocne, ale mimo wszystko… może warto sprawdzać na bieżąco, jak przebiega wykonywanie układu?

1.    Kim jest?

Funkcję nadzorcy wykonania układu obejmuje z dniem uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ ustanowiony w danym postępowaniu restrukturyzacyjnym nadzorca lub zarządca, chyba że inaczej stanowi układ. Reguła przejścia uprawnień na nadzorcę wykonania układu jest konsekwencją zasady określonej w treści art. 27 PrRestr, w myśl której nadzorca sądowy i zarządca pełnią swoje funkcje do dnia zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego, czyli - w zakresie omawianego zagadnienia - do dnia uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu.

2.    Przepisy

Do nadzorcy wykonania układu odpowiednie zastosowanie mają art. 28-30 PrRestr, a także przepisy o nadzorcy układu, z tą jednak różnicą, iż nie stosuje się przepisów dotyczących konieczności zawarcia umowy (w postępowaniu o zatwierdzenie układu nadzorca układu pełni swoją funkcję na podstawie umowy zawartej z dłużnikiem). Nota bene, uwaga -  nadzorca wykonania układu i nadzorca układu to nie to samo!

W obecnie obowiązującym stanie prawnym o objęciu funkcji dokonuje się obwieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, a prawdopodobnie od grudnia 2020 r. w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.

Zastosowana przez ustawodawcę, wspomniana formuła odpowiedniego stosowania przepisów oznacza, że za dopuszczalne uznaje się stosowanie przepisów z odesłania wprost, z pewnymi modyfikacjami a także ich niestosowanie. Jak wskazuje Sąd Najwyższy, stosowanie „odpowiednie” oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które  mają być zastosowane (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV CZ 153/11). Należy przez to rozumieć, że ustawodawca stosując odesłanie w postaci odpowiedniego stosowania określonych przepisów dopuszcza możliwość ich stosowania bądź niestosowania, ograniczając jednak tę dowolność celem i charakterem danego postępowania. Przenosząc zatem regulacje dotyczące nadzorcy układu na grunt postępowania restrukturyzacyjnego obejmujący etap wykonania przyjętego układu, należy mieć na uwadze cel, jakiemu służy to postępowanie, a także sama instytucja nadzorcy wykonania układu.

3.    Rola w postępowaniu

Pełnienie funkcji nadzorcy wykonania układu nie ma wpływu na zarząd majątkiem sprawowany przez dłużnika, tak w zakresie czynności zwykłego zarządu jak i przekraczających zwykły zarząd. Dłużnik ma jednak obowiązek przekazywać nadzorcy wykonania układu wszelkie niezbędne i zgodne z prawdą informacje oraz udostępniać dokumentację dotyczącą jego majątku i zobowiązań. Nadzorca wykonania układu, po objęciu funkcji poucza dłużnika o zasadach tego etapu postępowania, w tym o konieczności udzielania wyjaśnień pod rygorem odpowiedzialności karnej za zatajanie lub przekazywanie nieprawdziwych informacji mających znaczenie dla przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Pomimo że nadzorca nie ponosi odpowiedzialności za prawdziwość przekazywanych przez dłużnika informacji, powinien dokonywać ich weryfikacji tak, by nie budziły wątpliwości.

Rola nadzorcy w okresie wykonywania układu nie sprowadza się jedynie do weryfikacji terminów spłat poszczególnych rat układowych. W pierwszej kolejności nadzorca wykonania układu ma obowiązek sporządzić sprawozdanie o możliwości wykonania układu. Po objęciu funkcji dokonuje więc analizy czy działania przewidziane w planie restrukturyzacyjnym umożliwiają dłużnikowi wykonanie przyjętego przez wierzycieli układu, określając przy tym potencjalne ryzyka. Do dalszych obowiązków nadzorcy wykonania układu należy kontrola działalności dłużnika w tym pod względem realizacji założeń planu restrukturyzacyjnego. Oznacza to, że w ramach czynności nadzorczych nadzorca wykonania układu ma obowiązek kontrolować przedsiębiorstwo, w tym pod względem czynności dokonywanych przez dłużnika dotyczących majątku i zobowiązań.
Z przeprowadzonych czynności nadzorca wykonania układu ma obowiązek co trzy miesiące sporządzić i złożyć do sądu sprawozdanie dotyczące wykonania planu restrukturyzacyjnego oraz wykonywania układu. Sprawozdania nadzorcy wykonania układu nie podlegają zatwierdzeniu. Stanowią natomiast zasadnicze źródło informacji dla wierzycieli o przebiegu procesu wykonania układu i realizacji planu restrukturyzacyjnego przez dłużnika. Na ich podstawie wierzyciele mogą dokonać analizy a następnie oceny zasadności złożenia wniosku o zmianę lub wręcz uchylenie układu.

4.    Czy jest możliwa zmiana nadzorcy

Prawo restrukturyzacyjne przewiduje możliwość zmiany nadzorcy wykonania układu. Tutaj odpowiednio stosujemy przepisy art. 28-30 PrRestr.

5.    Układ inaczej

Treść omawianego art. 171 ust. 1 PrRestr dopuszcza sytuację, w której układ będzie przewidywał powołanie innej osoby do sprawowania nadzoru nad prawidłowością wykonywania układu i realizacją planu restrukturyzacyjnego, aniżeli nadzorca lub zarządca, który dotychczas działał w tym postępowaniu, a także co gorsza brak takiej osoby. Mając na względzie interesy ogółu wierzycieli należy wskazać, iż organ nadzoru, jakim jest nadzorca wykonania układu służy zabezpieczeniu ich praw. Z tego względu, zapisy układu przewidujące zupełne wyłączenie tej instytucji należy co do zasady oceniać negatywnie – wówczas bowiem wbrew przysłowiu ufamy, jednak nie sprawdzamy.

#nadzorca wykonania układu #nadzór #wykonanie układu

Rozwiń wszystko

Dowiedz się więcej o Prawie Restrukturyzacyjnym.